«Инкар-1» ЖШС – 1998 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Теміртау қаласындағы машина жасау кәсіпорны. Компания механикалық өңдеу, бөлшектер мен тораптар, металл конструкциялар және стандартты емес өнеркәсіптік жабдықтар өндіруге, сондай-ақ қолданыстағы жабдықтарды жөндеу, жаңғырту және қайта жобалауға маманданған.

Кәсіпорынның тарихы ауданы 60 шаршы метр болатын шағын өндірістік алаңнан, екі металл жонушысы станогы мен үш қызметкерден басталды. Бүгінде «Инкар-1» компаниясында 100-ден астам адам еңбек етеді. Кәсіпорынның өндірістік мүмкіндіктері металлургия, тау-кен, ферроқорытпа және цемент өнеркәсібі, энергетика және машина жасау салаларындағы міндеттерді шешуге мүмкіндік береді.

«Инкар-1» компаниясының негізгі құзыреттерінің бірі – тапсырыс берушімен бірге өндірістік міндетті айқындаудан бастап дайын техникалық шешімге дейінгі барлық кезеңдерден өту мүмкіндігі. Кәсіпорын дайын конструкторлық құжаттама бойынша да жұмыс істейді, сондай-ақ қайта жобалау, құжаттаманы қалпына келтіру немесе жаңа бұйым әзірлеп, оның өндірісін ұйымдастыруды талап ететін міндеттерді де орындайды.

Бөлшектен технологиялық жабдыққа дейін

Көп жылдық жұмыс барысында «Инкар-1» жекелеген қосалқы бөлшектерді жасаудан күрделі тораптарды, технологиялық жарақтар мен стандартты емес жабдықтарды жобалау және өндіруге дейінгі жолдан өтті.

Кәсіпорын металлургия саласында мол тәжірибе жинақтады. «Инкар-1» өндірісінің бөлшектері, тораптары мен жабдықтары металлургиялық комбинаттың технологиялық тізбегінің барлық кезеңінде – агло-домна өндірісінен бастап болат балқыту және қаңылтыр илемдеу цехтарына дейін қолданылады.

Іске асырылған жобалардың қатарында агло-домна өндірісіне арналған қақтау арбаларын жобалау және әзірлеу, үздіксіз дайындама құю машиналары жабдықтарының элементтерін, ферроқорытпа өндірісіне арналған технологиялық шөміштерді, болат құю шөміштерін тасымалдауға арналған арнайы жабдықтарды өндіру бар.

Тағы бір маңызды бағыт – металды өндіру және өңдеуге арналған технологиялық жабдықтар мен жарақтар. Мұндай жобалардың қатарында төртбұрышты құбыр өндіруге арналған технологиялық құралды толық аяқтап, дайындау бар.

Жүк техникасына арналған құйма көпірлер мен қозғалтқыш корпустарын өндіретін кәсіпорын үшін «Инкар-1» қосалқы технологиялық жабдықтар кешенін әзірлеп, дайындады. Оның құрамына операторлардың жұмыс орындары, тасымалдаушы арбалар және көлік жүйелері кіреді.

Кәсіпорын тәжірибесінде басқа да стандартты емес инженерлік жобалар бар. Олардың қатарында тапсырыс берушінің техникалық тапсырмасы бойынша жер снарядын әзірлеп, дайындаудан бастап қолданыстағы өнеркәсіптік жабдықтарды жаңғыртуға дейінгі жобалар қамтылған.

Осылайша, бүгінде «Инкар-1» құзыреттері бірнеше деңгейді қамтиды: бөлшек – торап – технологиялық жарақ – стандартты емес жабдық – кешенді инженерлік шешім.

Технологияларды меңгеру арқылы импортты алмастыру

«Инкар-1» кәсіпорнының дамуындағы маңызды бағыттардың бірі – бұған дейін шетелден сатып алынған өнеркәсіптік өнімдерді игеру.

Технологиялық тұрғыдан күрделі жобалардың бірі – үздіксіз дайындама құю машиналарының (ҮДҚМ) жабдық элементтерін игеру. Кәсіпорын ҮДҚМ-ға арналған роликтерді, сондай-ақ осы технологиялық кешен құрамында жұмыс істейтін қайталама салқындату коллекторларын өндіруді өз бетінше меңгерді.

Коллекторларды өндіру 2017 жылы импорттық жеткізілімдерді алмастыру мақсатында игерілді. Кәсіпорында өндірісті дайындау, дайындамаларды пішу, механикалық өңдеу, құбыр элементтерін дайындау, дәнекерлеу, құрастыру, бүріккіштерді орнату, бақылау және гидравликалық сынақтар сияқты негізгі технологиялық операциялардың барлығы орындалады. Бұл өнім бойынша есептік жергілікті қамту үлесі 82,7%-ды құрайды.

Импортты алмастырудың тағы бір мысалы – дәнекерленген құбыр өндіруге арналған біліктер.

«Инкар-1» үшін жергіліктендіру – импорттық бөлшектің баламасын жай ғана өндіру емес. Мұндай әр жоба жаңа технологияны меңгеруді талап етеді және кәсіпорын ішінде кейіннен басқа міндеттерді шешу кезінде қолдануға болатын жаңа инженерлік және өндірістік құзыреттерді қалыптастырады.

Басқа өндірістердің дамуына негіз болған жабдық

Кәсіпорын тарихының тағы бір маңызды кезеңі профилді илемдеу жабдықтарымен байланысты.

2000-жылдардың басында-ақ «Инкар-1» пішінді төсеніш пен құрылыс пішіндерін өндіруге арналған желілерді жобалап, жасап шығарды. Кәсіпорынның жабдықтарында өндірісін бастаған компаниялар кейіннен Қазақстандағы осы нарықтың жетекші кәсіпорындарының біріне айналды.

Көп жылдық жұмыс барысында «Инкар-1» орамды жұқа табақты металды өңдеуге арналған 50-ден астам өндірістік желі жасап шығарды.

Бұл тәжірибе кәсіпорынның металл өңдеу мен жекелеген бөлшектерді дайындаудан өз технологиялық жабдықтарын жасауға дейінгі дамуындағы маңызды кезеңдердің біріне айналды.

Ірі өнеркәсіп кәсіпорындарымен жұмыс тәжірибесі

Көп жылдық жұмыс барысында «Инкар-1» Қазақстанның ірі өнеркәсіптік кәсіпорындарымен ынтымақтастық тәжірибесін қалыптастырды. Кәсіпорынның тапсырыс берушілері қатарында Qarmet, «Қазақмыс» корпорациясы, Eurasian Resources Group (ERG) кәсіпорындары, ALSTOM Kazakhstan, HeidelbergCement, Central Asia Cement, «Қарцемент» және басқа да компаниялар бар.

Кәсіпорын үшін тапсырыс берушілердің тізімінен гөрі, олардың өндірістік міндеттерін шешу барысында жинақталған тәжірибе маңызды. Металлургия, тау-кен, машина жасау, цемент және басқа да өндіріс салаларымен жұмыс істеу стандартты емес бөлшектер мен тораптарды дайындау, жабдықтарды жөндеу және жаңғырту, қайта жобалау, сондай-ақ жаңа техникалық шешімдер әзірлеу бағыттарында құзыреттердің қалыптасуына ықпал етті.

Атап айтқанда, «Инкар-1» «Қазақмыс» корпорациясының Балқаш мыс балқыту зауытының жабдықтарын жаңғырту жұмыстарына қатысты.

Кәсіпорын мен салаға арналған кадрлар

Машина жасау саласы үшін жабдықтар мен өндірістік алаңдар – қажетті инфрақұрылымның бір бөлігі ғана. Одан кем түспейтін маңызды ресурс – білікті жұмысшылар мен инженерлік-техникалық мамандар.

«Инкар-1» компаниясының техникалық және кәсіптік білім беру жүйесімен ынтымақтастығы 15 жылдан астам уақыттан бері жалғасып келеді.

Маңызды кезеңдердің бірі – кәсіпорынның Теміртау жоғары политехникалық колледжі және неміс серіктестерімен бірлесіп дуалды оқыту жүйесін енгізу жөніндегі пилоттық жобаға қатысуы болды. Бірнеше жыл бойы Германияның тәжірибесі зерделеніп, колледж бен өндірістің тікелей байланысына негізделген мамандар даярлау моделі сынақтан өткізілді. Кейіннен жинақталған тәжірибе өңірлік және республикалық деңгейде дуалды білім беруді дамытуда қолданылды.

Келесі қадам кәсіпорын базасында жұмысшы кадрларды даярлауға арналған өз оқу орталығын құру болды.

Тағы бір маңызды бағыт – «Жас маман» бағдарламасына қатысу. «Инкар-1» Теміртау жоғары политехникалық колледжі мен Қарағанды машина жасау колледжі үшін заманауи жабдықтарды іріктеп, жеткізді. Олардың қатарында Германия мен Жапонияда өндірілген сандық бағдарламалық бақылау станоктары бар. Кәсіпорын сондай-ақ жабдықтардың одан әрі жұмысын ұйымдастыруға қатысты.

Мұндағы мақсат оқу шеберханаларын заманауи станоктармен жабдықтаумен ғана шектелмей, оқу үдерісін нақты өндіріске барынша жақындату – өнеркәсіптік бөлшектермен жұмыс істеуге және өндірістік міндеттерді шешуге үйрету болды.

Дамудың келесі кезеңі

2026 жылы «Инкар-1» қосымша құрастыру цехының есебінен өндірістік алаңдарын кеңейтті.

Кәсіпорын дамуының келесі кезеңі өндіріс көлемін арттырумен ғана байланысты емес. Негізгі бағыт – күрделірек өнім түрлерін игеру, инженерлік құзыреттерді дамыту, жабдықтарды жаңғырту және Қазақстан өнеркәсібіне арналған өнімдерді одан әрі жергіліктендіру.

«28 жыл ішінде біз екі металл жонушысы станогынан бастап, күрделі өндірістік міндеттерді өз бетінше шеше алатын кәсіпорынға дейінгі жолдан өттік. Бүгінде біз үшін сызба бойынша бөлшек жасап шығару ғана емес, тапсырыс берушінің міндетіне тереңірек үңілу маңызды: технологияны түсіну, қайта жобалаумен айналысу, жабдықтарды жобалау және өндіру. Кәсіпорын дамуының келесі кезеңін біз дәл осы бағыттан көреміз», – деп атап өтті «Инкар-1» ЖШС директоры Қуандық Нүрпейісов.

2016 жылы «Инкар-1» ЖШС «Алтын сапа» республикалық байқауында «Өндірістік мақсаттағы үздік кәсіпорын» номинациясы бойынша жеңімпаз атанды. Ал 2017 жылы Теміртау қаласы әкімінің «Адал-2017» сыйлығымен әлеуметтік жауапты кәсіпорын ретінде марапатталды.

2018 жылы «Инкар-1» ЖШС бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі жөніндегі «Парыз» республикалық байқауында «Үздік ұжымдық шарт» номинациясы бойынша жеңімпаз атанды.

Бүгінде «Инкар-1» Қазақстан машина жасаушыларының одағы құрамына кіреді және өнеркәсіптік кооперацияны саланы дамытудың негізгі құралдарының бірі ретінде қарастырады. Ел ішінде инженерлік және өндірістік құзыреттер неғұрлым көп қалыптасқан сайын, Қазақстан да күрделі өнеркәсіптік өнімдерді өз күшімен өндіру мүмкіндігін соғұрлым арттыра түседі.