03.04.2026
«Гидроприбор «ҒЗИ» АҚ: мұнай-газ ағыны тәуелді болатын дәлдік

Мұнай мен газ құбырлар арқылы қозғалғанда, ағынның тұрақтылығы мен дәлдігінің артында бірнеше шақырым магистральдар мен қуатты сорғы станциялары ғана емес. Көрінбейтін, бірақ шешуші рөл атқаратын бөлшектер бар. Олардың бірі-диафрагма немесе тарылту құрылғысы. 30 жылдан астам уақыт бойы «Гидроприбор «ҒЗИ» АҚ «Теңізшевройл» ЖШС, «Жайықмұнай» ЖШС және «Конденсат»АҚ қоса алғанда, Батыс Қазақстан облысының ірі мұнай-газ компаниялары үшін осындай бұйымдарды әзірлеп, дайындап келеді.

Диафрагмаларды жобалау-бұл ғылым мен практиканың жұмысы. Мұндағы инженер тек есептеулерге ғана емес, сонымен қатар материал мен ағынның нақты жағдайда өзін қалай ұстайтынын түсінуге де сүйенеді. Мұндай маман гидродинамика, метрология, металдардың қасиеттері туралы білімді және заманауи АЖЖ-ны (Автоматтандырылған жобалау жүйесі) сенімді меңгеруді қажет етеді. Бұл жағдайда дәлдік өте маңызды: миллиметрдің бір бөлігінен ауытқу мұнай немесе газ тасымалдау кезінде елеулі шығындарға әкелуі мүмкін.

15 жылдан астам уақыт бойы бұл жұмысты инженер-конструктор, №2 ғылыми сектор бастығының орынбасары Абдулова Екатерина атқарды. Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің түлегі ретінде ол кәсіпорынға жоғары оқу орнын бітіргеннен кейін келді. Тәжірибелі тәлімгер және техника ғылымдарының кандидаты Нарусланов Рафиктің жетекшілігімен ол маман ретінде қалыптасу жолынан өтті, ол үшін әр сызба түпкілікті нәтижеге жауап береді.

«Бір қарағанда, тарылту құрылғысы қарапайым бөлік: тесігі бар металлдан жасалған диск. Бірақ дәл осы тесік ортаның шығыны есептелетін қысым айырмашылығын құрайды. Есептеулерде барлығы ескеріледі: қысым, температура, тұтқырлық, ағынның турбуленттілігі, құбырдың ерекшеліктері. Сонымен, әрбір шама өлшемдердің қорытынды дәлдігіне әсер етеді», - деп атап өтті Абдулова Екатерина.


Материал да маңызды. Диафрагма жоғары қысымға, агрессивті ортаға және абразивті тозуға төтеп беруі керек. Сондықтан, жобалау кезеңінде де өнімнің геометриясының беріктігі мен сақталуын қамтамасыз ететін параметрлер қойылады.

Есеп айырысулар аяқталғаннан және Тапсырыс берушімен келісілгеннен кейін жоба өндіріске беріледі. Цехта ол нақты пішінге ие болады: металл дайындамадан біртіндеп нақты бөлік пайда болады. Кесу, өңдеу, тегістеу - әр операция жоғары дәлдікпен және жұмысшының қатаң бақылауымен орындалады.

Орталық тесік пен оның шетіне ерекше назар аударылады. Дәл осы жерде ағын мен металдың өзара әрекеттесуі жүреді және дәл осы жерде өлшеу дәлдігі қалыптасады. Беті өте жақсы өңделуі керек, ешқандай ақауларсыз.

Нәтижесінде сыртқы түрі қарапайым болып көрінетін, бірақ іс жүзінде күрделі инженерлік жұмыстың нәтижесі болып табылатын өнім шығады. Бұл қарапайымдылықтың артында көп жылдық тәжірибе, стандарттар және жоғары жауапкершілік жатыр. Дәл осындай бөлшектер процестердің тұрақтылығын қамтамасыз етеді, мұнда өлшеу дәлдігі бүкіл жүйенің тиімділігі мен қауіпсіздігіне тікелей әсер етеді.

Алайда, мұндай бөлшектердің әрқайсысының артында адамдар -инженерлер, технологтар, білімі мен тәжірибесі үздіксіз жұмыс істейтін жұмысшылар тұр. Технология мен автоматтандыру алдыңғы қатарға шыққан мұнай-газ саласында адам еңбегі негізгі және таптырмас элемент болып қала береді. Дәл осы мамандар шешім қабылдайды, дәлдік пен сапаға жауап береді.

«Қазақстан инжиниринг» холдингінің кәсіпорындары инженерлік құзыреттерді дамытуды, кадрлық әлеуетті нығайтуды және кәсіби тәжірибемен бөлісуді дәйекті түрде қолдайды. Өйткені, бұл саланың негізгі ресурсы және бүкіл өнеркәсіптік жүйенің тұрақты жұмысының негізі адамдар болып табылады.


Дереккөз: ke.kz